ماجراي بانک زمان در سوئيس
يک دانشجوي خارجي که براي ادامه تحصيل به سوئيس رفته، مينويسد، در زمان تحصيل، نزديک دانشگاه يک خانه اجاره کردم! صاحبخانه يک خانم ?? ساله بود که با شغل معلمي بازنشست شده بود! طرحهاي بازنشستگي در سوئيس آنقدر قوي هستند که بازنشستگان هيچ نگراني براي خورد و خوراک ندارند! به اين جهت يک روز از اينکه متوجه شدم او کار پيدا کرده متعجب شدم! مراقبت از يک پيرمرد ?? ساله! از او پرسيدم آيا براي نياز به پول اين کار را مي کند!؟ پاسخش من را متحير کرد! من براي پول کار نمي کنم، بلکه "زمان" خودم را در "بانک زمان" سپرده مي کنم تا در زماني که مثل اين پيرمرد توان حرکت ندارم، آن را از بانک بيرون بکشم! اين اولين بار بود که درباره مفهوم "بانک زمان" مي شنيدم! وقتي بيشتر درباره آن تحقيق کردم، متوجه شدم "بانک زمان" يک طرح بازنشستگي براي مراقبت از سالمندان است که توسط وزارت تامين اجتماعي فدرال سوئيس تدوين و توسعه داده شده است! داوطلبان، زمان مراقبت از سالمندان را در حساب شخصي شان در "سيستم امنيت اجتماعي" پس انداز کرده تا وقتي خود پير ناتوان شدند يا نياز به مراقبت داشته باشند، از آن برداشت کنند! طبق قرارداد يک سال بعد از انقضاي خدمات متقاضي (سپرده گذاري زمان)، بانک زمان ميزان ساعات خدمات را محاسبه کرده و به او يک "کارت بانک زمان" مي دهد! وقتي او هم نياز به کمک يک نفر ديگر دارد، مي تواند با استفاده از آن کارت "زمان و بهره" آن را برداشت کند! بعد از تاييد، بانک زمان داوطلباني را براي مراقبت از او در بيمارستان و يا منزل تعيين مي کند! در ضمن، متقاضيان سپرده گذاري "زمان"، بايد سالم و تندرست، داراي مهارت هاي ارتباطي خوب و پر از عشق و علاقه به همنوعان باشند! صاحبخانه ام هفته اي دو بار براي مراقبت از پيرمرد سرکار مي رفت و هر بار هم دو ساعت وقت براي خريد، تميز کردن اتاق، آفتاب گرفتن پيرمرد و گپ زدن با او سرمايه گذاري مي کرد! اتفاقا يک روز دانشگاه بودم که تماس گرفت و گفت در حالي که شيشه اتاق منزل خودش را تميز مي کرده از چهارپايه افتاده است! من فورا مرخصي گرفتم و او را به بيمارستان رساندم! مچ پاي او شکسته بود و براي مدتي نياز داشت روي تخت بماند! داشتم کارهاي تقاضا براي مرخصي جهت مراقبت خانگي را انجام مي دادم که به من گفت جاي نگراني نيست چرا که براي برداشت از بانک زمان درخواست داده است! ظرف کمتر از دو ساعت بانک زمان يک داوطلب فرستاد که به مدت يک ماه هر روز با گپ زدن و پختن غذاهاي لذيذ از او مراقبت مي کرد! او به محض بهبودي، دوباره مشغول کار مراقبت از ديگران شد و گفت که مي خواهد براي روزهاي پيري زمان سپرده گذاري کند! مسلما پياده شدن چنين ايده اي در کشورمان که جمعيت سالمند آن نزديک ?? درصد بوده و با شتاب به سمت ?? درصد شدن در حال حرکت است، نه تنها هزينه هاي بيمه و مراقبت در دوران سالمندي را کاهش مي دهد، بلکه موجب تقويت اتحاد و همبستگي ميان نسل ها شده که در ساير طرح هاي پولي موجود نظير خانه سالمندان و پرستار خانگي کمتر ديده مي شود! ايده "بانک زمان" يا "بانک مراقبت از سالمندان" اولين بار در سال ???? و در شهر اس تي گلن سوئيس که جوان ترين جمعيت را دارد، مطرح و پياده شد و طبق گزارش دولتي که قصد دارد "فرهنگ زيباي روستايي مراقبت از يکديگر" را به شهرهاي مدرن بياورد، بيش از نيمي از جوانان از اين طرح استقبال کرده اند! استقبال جوانان از چنين طرحي و همجواري، همزباني و همدلي با سالمندان يعني ترکيب خامي و پختگي و کسب تجربه فراوان براي جوانان، زنده ماندن اخلاق و احترام به اصل و ريشه در جامعه و همچنين چراغ اميدي که در دل سالمندان روشن مي شود.
نويسنده: فاطمه ترابي (مسئول کتابخانه بيمارستان آموزشي درماني حضرت فاطمه)